Bakan Ersoy: Ayasofya Süreci Devam Ediyor, Sultanahmet Çalışmaları Tamamlandı

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi ve Sultanahmet Camii'nde yürütülen restorasyon çalışmaları ilgili basın açıklaması yaptı.

Restorasyon sürecinde 11 bin metrekare iskele kurulumu yapıldığını söyleyen Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, "Ayasofya'nın kuzey, doğu ve güney cepheleri ile minaresinde yaklaşık 11 bin metrekare iskele kurulumu yaptık. Minare altındaki galeri giriş bölgesinde ise çelik platform sistemi oluşturduk. Yaptığımız araştırma raspaları ve malzeme analizleri sonucunda kuzey ve doğu cephelerinde çimento esaslı sıvalar tespit ettik. Yaklaşık 2 bin 800 metrekare alanda titiz bir süreçle bu sıvaları temizledik. Raspası tamamlanan yüzeylerde ayrıca biyolojik oluşum temizliği ve tuzdan arındırma işlemlerini de yaptık. Halihazırda mermer yüzeylerde mekanik temizlik çalışmalarına devam ediyoruz" dedi. Restorasyonda aslına uygun malzemelerin kullanıldığını söyleyen Bakan Ersoy, "Merkez laboratuvarımızın analizleri ile derz ve örgü harçlarında Erken Bizans, Geç-Orta Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait bulgular tespit ettik. Biz de bilim heyetimizin onayıyla Bizans ve Osmanlı dönemlerine uygun el yapımı tuğla üretimini yaptırdık ve onarım çalışmalarında bunları kullanmaya başladık. Elbette yapının güçlendirme ihtiyacını belirlemek için georadar taramaları ve sayısal modelleme çalışmaları da gerçekleştirdik. 5 bin 200 metrekare alanda yapılan bu çalışmanın ortaya koyduğu veriler ışığında da güçlendirme projeleri hazırlandı ve onaylandı" şeklinde konuştu. Konuşmasına devam eden Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, "Minareler ve kubbe üzerinde de çalışmalarımız devam ediyor. Statik analizlerimiz doğrultusunda kuzeydoğu minaresinde, şerefe altında belli bir seviyeye kadar kontrollü söküm gerçekleştirdik. Sökülen taşları tek tek belgeledik ve kullanılabilir olanları özgün yöntemlerle onarıp yine kendi yerlerinde kullandık. Minarenin gövde, mukarnas, petek ve basamak bölümlerindeki yeniden örüm işlemlerini de tamamladık. Şerefe döşemeleri, korkuluklar ve püskül imalatlarını yaptık. Yine bakır alem onarımı ve altın varak kaplama işlerini tamamladık. Yüzey temizliğini de gerçekleştirdik. Şu anda külah kaplama ve kurşun işlerine devam ediyoruz. Statik projeye uygun olarak paslanmaz plaka ve rotlarla güçlendirme çalışmalarını da eş zamanlı şekilde gerçekleştirdik. Burada da çimento esaslı uygunsuz müdahaleleri temizleyip, taş onarımlarını yaptık. Derz ve kozmetik onarım çalışmalarına devam ediyoruz" ifadelerini kullandı.

Restorasyon esnasında ortaya çıkan yer altı tünellerindeki çalışmalara ilişkin de konuşan Bakan Ersoy, "Ayasofya Camii'nin yer altı tünelleri ve hipoje yani yer altı mezar yapısı da çok konuşuldu. Dolayısıyla bu alanlarda yaptığımız etüt ve temizlik çalışmalarına da değinmek isterim. Zira spekülasyonlara meydan vermemek için halkımızın ve ilgi duyan herkesin doğru şekilde bilgilendirilmesini çok önemli buluyorum. Halihazırda batı bahçe ve kuzey cephe vezir bahçe bölgelerinde bilimsel yöntemler ve uzman ekipler eşliğinde bu çalışmaları sürdürüyoruz. Batı bahçede mekan 1, mekan 2 ve mekan 3 ile bu alanlara bağlı tünellerde temizlik ve belgeleme çalışmalarını gerçekleştirdik. Mekan 1'de, 31 Ocak-10 Mart 2025 tarihleri arasında yürüttüğümüz temizlik çalışmalarımızla nerdeyse 112 ton dolgu toprak çıkardık. Mekan 2'de ise 12 Mart 2025'te kazılara başladık ve yaklaşık 522 ton dolgu toprağı tahliye ettik. Bu ay itibarıyla mekan 3'te başlattığımız çalışmalarda da kısa sürede 32 ton dolgu toprağı temizlemiş bulunuyoruz" diye konuştu.

Sultanahmet Camii'ndeki restorasyonda bin 200 metrekarelik alana 8 metre yüksekliğinde çelik platform ile 35 metre yüksekliğinde iskele kurulduğunu söyleyen Bakan Ersoy, "Caminin harim kısmında, yaklaşık bin 200 metrekarelik alana 8 metre yüksekliğinde çelik platform ile 35 metre yüksekliğinde iskele kurduk. Bu şekilde ana kubbe kotuna ulaştık. 6 minarenin yapısal onarımlarını gerçekleştirdik; külah ve korkuluklara da gerekli müdahaleleri detaylı şekilde yaptık. Caminin üstünü örten, yaklaşık 400 ton kurşun kaplama ile kubbe, ağırlık kulesi, revaklar ve minare gibi elemanlarda bulunan tüm âlemlerin altın kaplamalarını yeniledik. Dış ve iç cephelerdeki taş ve mermer yüzeylerde temizlik ve sağlamlaştırma çalışmaları yaptık" şeklinde konuştu. Bakan Ersoy konuşmasının ardından bilim kurulu üyelerinden restorasyon çalışmaları hakkında bilgi aldı. Bilim kurulu üyesi Prof. Dr. Ahmet Güleç, "Çeşitli yöntemler tartışıldı, son olarak bu yönteme karar verildi. Çünkü, hem üst örtünün korunması hem de üst örtünün kurşunu açıldıktan sonra altında temizlikler yapılacak. Bir takım statik sağlamlaştırmalar yapılacak. Bu sağlamlaştırmaları yaparken içteki mozaiklerimize herhangi bir hasar gelmemesi ya da herhangi bir şey olduğu anda müdahale edilmesi için içeriye platform kurulması elzem oldu" ifadelerini kullandı. Prof. Dr. Hasan Fırat Diker, Ayasofya Kebir Camii'nin altında ortaya çıkan 7 adet tünelin son hallerinin resmedildiği görselleri Bakan Ersoy ve basın mensuplarına tanıttı. Prof. Dr. Hasan Fırat Diker, tünellerin 1600 yıllık tarihe sahip olduğunu söyledi.

 

Kaynak: İHA